Juli: voort met de zomer

 

Observeer de zintuigen.
Observeer het moment.
 Observeer de bewegingen van de geest.

--—--

Deze maand in Nendo-Zen* de pelgrimstocht van Harry, intensief met Charlotte, de kracht van vriendelijkheid, de verjaardag van de Boeddha en… verwacht geen applaus.

--—--

* Het Japanse woord voor ‘klei’ is 粘土 Nendo, want van Groningers wordt gezegd dat ze uit de klei getrokken zijn. Het zegt dus iets over de grond onder onze voeten en geeft meteen een oorspronkelijke zen-tint. Klei-Zen.

--—--

raadpleeg het archief op bit.ly/nendozen
(aldaar ook inschrijven)

Etentje

Het traditionele etentje met midzomer in De Prael was weer erg geslaagd (afbeelding hierboven)
Boek Arthur Nieuwendijk: Verwacht geen applaus

In september als cadeau van Zen.nl voor alle gevorderde cursisten + de doorstroomcursisten die van beginners- naar gevorderdengroepen gaan
(synopsis zie onder)
Zomerstop

Op 22 juli sluit de zendo voor de zomer.
De gevorderdengroepen hervatten op 2 september.
Kopij

Stuur je #sixwordstory, haiku, (beeld)koan, kopij, idee, tekening of foto voor de 15e van de maand naar groningen@zen.nl voor de volgende editie van Nendo-Zen.

Arthur Nieuwendijk is één van de 10 nieuwe Zenmeesters.
Hij studeerde filosofie, sanskriet en logica in Amsterdam.

Door de praktische beoefening van zen heeft hij geleerd hoe je de kennis en ervaringen die je in je leven opdoet kunt omzetten in een doorleefd, persoonlijk inzicht. Door zen is hij, volgens zijn vrouw en drie kinderen, ook veel vrolijker geworden.

Hij heeft een grote drive om ook anderen te introduceren en te begeleiden op het pad van zen op weg naar een leven met meer rust, balans en geluk. In 2016 is hij tot Osho benoemd. Arthur leidt Zen.nl Amsterdam. In 2021 is hij door Rients benoemd tot zenmeester.

--

Synopsis:

Het leven kan uitdagend zijn, maar vaak geloven we dat er iets mis is als we niet gelukkig zijn. We proberen negatieve gedachten om te zetten in positieve en moeilijke emoties zoals stress, angst en depressie te elimineren.

We denken dat ons innerlijk net zo maakbaar is als de wereld om ons heen en werken daar hard aan met therapie, medicatie, dankbaarheidsdagboeken en zelfcompassie.
Dit voortdurend focussen op onszelf maakt ons niet gelukkiger.

Dit boek biedt een ander perspectief, geïnspireerd op boeddhistische wijsheid. Het leert ons dat de problemen en uitdagingen die we tegenkomen ons geluk juist kunnen versterken als we ze op de juiste manier integreren in ons leven.
Het boek introduceert een stapsgewijze methode voor het trainen van de geest, Lojong. Een training voor duurzame, persoonlijke en spirituele groei.

Te koop in de Zenshop:
https://zen.nl/shop/en/books/verwacht-geen-applaus.html

Harry mediteert bij Zen.nl Groningen en volgt het ZIOP-traject. Ook werkt hij als hovenier.

In november 2023 liep ik een stukje van de Kumano Kodo pelgrimsroute bij Koyasan in Japan. Ik was mee met de Zentuinenreis van Zen.nl.
Op dit moment lees ik het boek The Way of the 88 Temples van Robert Sibley. De 88-Tempelsroute op het eiland Shikoku is een van de vele Boeddhistische pelgrimsroutes van Japan. Sibley beschrijft in zijn boek zijn ervaringen als pelgrim.

Pelgrimeren
Een pelgrim was voor de Romeinen iemand die vreemd was en niet van deze wereld. Iemand die de familie en gemeenschap verliet en daarbij op weg ging naar het onbekende.
Je hebt de steun en welwillendheid van mensen die je onderweg tegenkomt nodig, omdat je het vaak niet alleen redt. Wat je als pelgrim ervaart, is leren hoe je zelf reageert, wanneer je in zo’n situatie terechtkomt. Openstaan voor de ervaring en je ontvankelijk maken voor ontmoetingen met mensen.

De invloed van het lopen
Het lopen en de eenvoud van de dagelijkse beslommeringen zorgen ervoor dat je geest rustiger wordt en de relatie tussen binnen- en buitenwereld verandert. De geest vindt tijd om in de krochten van het bewustzijn te rommelen, waarbij herinneringen of bubbels tevoorschijn komen. Een scherper bewustzijn ontstaat, waardoor er een diepere perceptie van de omgeving is.
Er ontstaan inzichten; spirituele indrukken vormen zich. Naarmate de pelgrimage vordert wordt het vertrouwen in een goede afloop groter en ontstaat er meer verbinding met anderen en de omgeving,

Mijn sesshin
Mijn tweede sesshin in april 2024 heeft vergelijkbare ervaringen opgeleverd. Dit realiseerde ik me bij het lezen van het boek van Sibley.
Een retraite van 6 dagen zou niet makkelijk worden en wat er ging gebeuren wist ik ook niet. De eerste sesshin vond ik vrij zwaar, fysiek en mentaal. Om dan toch weer naar een sesshin te gaan was spannend.
Een sesshin is een omgeving waarin alle ruis wegvalt. Er was rust en ruimte voor de geest om ervaringen uit het bewustzijn boven te laten komen. En een andere manier om naar mezelf te kijken en met mijzelf te zijn, met de ervaringen van het moment. Met de gevoelens en herinneringen (behoefte aan aandacht) waarvan ik niet wist dat ze er nog waren.
Naarmate de sesshin vorderde, ontstonden door de teisho’s en meditatie nieuwe inzichten: bijvoorbeeld behoefte aan aandacht, grenzen aangeven. Deze wil ik verder onderzoeken.

Door de overeenkomsten met het pelgrimeren kies ik uit de aantekeningen van de sesshin:

Uiteindelijk gaat het in Zen over hoe je je leven kunt vertrouwen, waarderen en ervan kunt genieten zoals het komt en gaat.
Onderzoekend en ertoe bereid te zijn, te vertrouwen op jezelf, om een stap te zetten, het onbekende in te gaan.

En wat ga ik doen? Lopen om inzicht te ontwikkelen of zazen om inzicht te ontwikkelen? Of misschien wel beide!

– Harry Scheeringa

Maarten Bronts drinkt thee, beoefent zen en kungfu. In 2018 ondernam hij een studiereis naar de Shaolin-Tempel in China. Elke maand publiceert hij in Avondnova.nl.

Soms vallen we ongemerkt met de neus in de boter.
Sterker nog: dit gebeurt vaker dan we het in de gaten hebben, maar dat is een ander essay.

Mijn verblijf in de Shaolin-Tempel van 2018 viel precies in de periode van de geboortedag van Siddharta Gautama, Shakyamuni Buddha. Hoewel kalenderindelingen tussen Oost en West in de loop van de afgelopen 2500 jaar hebben gewisseld, houden we voor nu de geboorte van Siddharta op half/eind mei.

Op een doordeweekse late ochtend werd onze groep International Disciples opgetrommeld om deel te nemen aan de verjaardags-ceremonie op het tempelterrein. Om 13.00 werden we verwacht vlak naast de Grand Buddha Hall.
In vol ornaat! Dus shagua + dagua. *zie voetnoot

We liepen mee in een optocht waarna we de wacht hielden in lange rijen in de Grote Boeddhazaal. Om ons heen werd een aandachtsvolle stilte in acht genomen, die enkel doorbroken werd door een uitzonderlijk grote bel die elke 15s van ver klonk.
Buiten de zaal hadden zich vele honderden belangstellenden verzameld en ook zij hielden hun onderling geroezemoes beperkt. Je kent het misschien zelf uit eigen ervaring: dit is zo’n alertheid die intuïtief in je opwelt zodra je voelt dat je een deel vormt van een grotere beweging. Eenheidsbewustzijn vult je vezels (4 mei om 20.00 kan een vergelijkbaar moment zijn in Nederland).

Monniken zongen sutra’s (linkje audio onderin) en na enige tijd bewogen zich de rijen heel langzaam voorwaarts. Toen mochten we één voor één een glazen beeldje overgieten. Bathing the baby Buddha. Met een houten soeplepel. Het vocht rook naar hartige bouillon.
Bij deze handeling spreekt men in stilte voor zichzelf een goed voornemen uit (of drie).

De symboliek hiervan: toen Prins Siddharta Gautama geboren werd, kwam er uit de hemel een fonkelende regen met bloemblaadjes neerdalen precies op moeder en kind. Het signaal dat er een uitzonderlijk mens was geboren.

Erg eenvoudig is het om dagelijks het vuil van onze stoffelijke lichamen te spoelen, maar veel moeilijker wordt het om ons te reinigen van de eigen bezoedelingen van hebzucht, woede en onwetendheid.

(vrij vertaald)

-- Maarten Bronts

Links:

Fragment van een sutra bij Boeddha’s verjaardag: https://archive.org/details/buddha-birthday-fragment
Meer audio van ochtendsutra’s: https://archive.org/details/ShaolinMorningPrayers2

Voetnoot:
* De shagua is het dagelijks Shaolin-uniform: lichtgrijs, pofbroek, asymmetrisch jasje (de twee ornamentele ‘flapjes’ aan rechterzijde symboliseren de messen die we hebben neergelegd bij aanvang studie).
De dagua is gereserveerd voor zon- en feestdagen. Een soort pij. De mijne is donkerblauw: de kleur die van oudsher bij de academici hoort. Past me prima, temeer daar de kloosternaam die ik kreeg is: Shi Yan ShĪ (de dichter van de broederorde van Yan). Bij het afleggen van de geloften onder leiding van de assistent-abt. Noem het een semi-formele intreding. Mijn hoofdhaar bleef ongeschonden.

Per generatie stelt men de volgende naam der broederorde vast: de huidige (Yan) is de 34e generatie. Alleen al dit besef maakt nederig.

–

Met twee Nederlandse kungfu-vrienden was ik deze weken in China om de messen te slijpen, de bron aan te raken en meer te weten te komen over de herkomst van deze kleurrijke krijgskunsten. Dit betekende vooral: heel gedisciplineerde fysieke training (maandag t/m vrijdag, 2.5u in de ochtend en nogmaals in de middag). Met uitstapjes in de avonden en weekends naar Dengfeng

Samen met collega-studenten uit o.a. India, Servië, USA en Duitsland logeerden we in een soort herbergje in het dorpje Wangzhighou, op een kwartier lopen van de Tempel.

Rond het jaar 500 stichtte Bodhidharma hier zijn klooster. Midden in het Song-gebergte, in het woud van Shao-Lin, aan de voet van de Wuru-bergtop. Algemeen aanvaard wordt dat dit de geboortegrond moet zijn van zowel kungfu als zen. Eens wil men toch de bron aanraken, dacht ik bij mezelf.

Zie ook:

mijn bergbeklimming naar Bodhidharma’s grot in de mei-editie van Nendo-Zen: https://zennlgroningen.activehosted.com/social/e369853df766fa44e1ed0ff613f563bd.34

En mijn uiteenzetting van de ochtendsutra’s in de juni-editie:
https://zennlgroningen.activehosted.com/social/1c383cd30b7c298ab50293adfecb7b18.35

Charlotte is zenleraar in opleiding. Ze schrijft regelmatig in Nendo-Zen over haar zen-opleiding of over de combinatie zen en neurowetenschappen.

Een week mediteren (sesshin) is best confronterend. Zoveel uren met jezelf op de mat kan de nodige bubbels omhooghalen. En ook de rest van het programma is zo ingericht dat het je eigen gewoontes, geneuzel en eigenaardigheden blootlegt. Dingen die je eigenlijk wel weet van jezelf, maar die je in het dagelijkse leven niet altijd kunt zien. Een sesshin schuift het gordijn nét een beetje opzij en laat je een blik werpen op wie je eigenlijk bent. (Alhoewel ik het hele plaatje nog steeds niet gezien heb ☺ )

Voor mij begon het dit keer al voorafgaand aan de week. Er is de optie om mee te doen met het ‘intensief-programma’, waarbij je een uur eerder opstaat (en dan 2x25 minuten mediteert) en een uur later naar bed gaat (met weer 2x25 minuten). Alsof het normale programma al niet intensief genoeg is. In een e-mail enkele weken voorafgaand aan de sesshin wordt gevraagd naar dieetwensen en dergelijke, maar krijg je ook de vraag of je mee wilt doen met het intensief-programma:

"Voor degene die voor het eerst op sesshin gaat, wordt het intensief programma afgeraden, voor anderen wordt dit juist aangeraden".

Dat is voor mij de kat op het spek binden, want als iets moeilijk is dan doe ik het en zeker als dat ook nog ‘de aan-te-raden’ optie is. Op zo’n moment kan ik eigenlijk niet meer voor mezelf denken en móet ik het doen. Ik had me dit jaar dan ook opgegeven voor deze optie, ondanks dat het me vorig jaar niet goed bevallen was en ik me niet fit voelde. Eigenlijk wilde ik niet meedoen.

Ik was al wel bekend met mijn bubbel ‘waarom makkelijk doen als het moeilijk kan’. Zo koos ik als scholier voor wiskunde-B terwijl ik getallenblind ben en volgde ik in m’n eentje lessen Latijn (wat me het stempel nerd opleverde). Toen ik later als wetenschapper werkte, zocht ik de uitdaging op door in Cambridge te solliciteren waar ik vervolgens drie jaar lang werkte met strebers vanuit alle hoeken van de wereld – dat was zeker ook ‘intensief’ te noemen. Meer recent besloot ik om alleen moeder te worden, ook dat was een keuze waarmee ik het mezelf niet bepaald makkelijk heb gemaakt.

Vlak voor de sesshin bracht ik het onderwerp op bij mijn coach; een beetje lacherig vertelde ik dat ik weer móest meedoen met het intensief-programma, want het is zo lekker moeilijk. Het antwoord hierop was natuurlijk simpel: "Als je niet mee wilt doen, dan hoeft dat niet en je kunt er nog wat aan doen". Ik antwoordde: "Tsja, ik zou een mailtje kunnen sturen dat ik toch niet meedoe…" Ik was een beetje teleurgesteld over deze saaie woordenwisseling, maar op de terugweg in de trein kon ik het niet loslaten: waarom is het nou zo lastig voor mij om gewoon te doen wat ik wil? Die avond verstuurde ik een kort mailtje: ik doe toch niet mee met het intensief-programma. Dat was heel simpel en tegelijkertijd ontzettend lastig. Maar goed, de eerste bubbel hebben we daarmee alvast gehad, nu nog een week mediteren…

Charlotte@zen.nl